10 Fouten die je Kombucha Verpesten
Een diepe duik in de wetenschap van het succesvol brouwen.
Fout 1
Azijn gebruiken als starter
Startervloeistof is essentieel om de thee aan te zuren. Veel bronnen beweren onterecht dat gewone witte azijn of appelazijn ook werkt. Dit is de snelste manier om je cultuur uit balans te brengen.
Waarom niet? Externe azijn heeft een andere microbiële samenstelling. Het kan de gisten in je kombuchazwam overstimuleren of juist doden, wat leidt tot een zwakke zwam die vatbaar is voor schimmel.
De Oplossing: Gebruik minimaal 10% rauwe kombucha (starter) per batch.
Fout 2
Te weinig startervloeistof
Startervloeistof is je verzekering. Het verlaagt de pH van de zoete thee onmiddellijk, waardoor een omgeving ontstaat waar slechte bacteriën niet kunnen overleven.
Het Gevaar: Als de pH boven de 4.5 blijft in de eerste dagen, krijgt schimmel (mold) vrij spel. De thee moet zo snel mogelijk zuur worden om de veiligheid te garanderen.
De Oplossing: Gebruik minstens 1 à 2 koppen sterke startervloeistof per 4 liter thee.
Fout 3
De pot verplaatsen of schudden
De vorming van een nieuwe baby-zwam aan het oppervlak is een delicaat proces van cel-opbouw. Door de pot te bewegen, verstoor je deze structuur.
Het Gevolg: Een baby-zwam die naar de bodem zinkt of een zwam die uit meerdere losse, dunne lagen bestaat. Een ongestoorde groei aan de top is de beste bescherming tegen infecties.
De Oplossing: Kies een vaste plek en laat de pot daar 7 tot 10 dagen ongestoord staan.
Fout 4
De zwam in de koelkast bewaren
Kou brengt je kombuchazwam in een shocktoestand (dormancy). Wanneer je hem daarna weer in warme thee zet, duurt het te lang voordat hij "wakker" wordt.
Het Risico: In die trage opstartfase is je brew extreem kwetsbaar voor schimmel. Bovendien absorbeert de poreuze zwam geuren van voedsel in de koelkast.
De Oplossing: Bewaar reservezwammen altijd op kamertemperatuur in een SCOBY-hotel.
Fout 5
Thee met smaakjes of oliën
De zwam leeft van de Camellia Sinensis plant. Earl Grey (bergamot-olie) bevat oliën die de zwam op termijn verstikken en verzwakken.
De Wetenschap: Oliën laten een residu achter op de zwam waardoor zuurstofuitwisseling onmogelijk wordt. Dit verzwakt de cultuur na enkele generaties volledig.
De Oplossing: Gebruik alleen pure zwarte of groene thee voor de F1.
Fout 6
Suikervervangers gebruiken
Gisten "eten" suiker om alcohol en koolzuur te maken. Stevia of aspartaam bieden deze noodzakelijke voeding simpelweg niet.
Gevolg: De cultuur verhongert. Zonder echte suiker (sucrose) kan er geen fermentatie plaatsvinden en zal de thee bederven in plaats van fermenteren.
De Oplossing: Gebruik uitsluitend witte kristalsuiker of rietsuiker.
Fout 7
Niet roeren voor het bottelen
Gisten zijn zwaarder en zakken naar de bodem. Zonder roeren is de verdeling van actieve bestanddelen in je flessen ongelijk.
Het Resultaat: Sommige flessen bevatten te veel gist (kans op explosie), terwijl andere flessen plat blijven bij gebrek aan actieve gisten.
De Oplossing: Roer de vloeistof zachtjes door voordat je gaat bottelen.
Fout 8
Verkeerde flessen gebruiken
Tijdens de F2 bouwt de druk zich op. Decoratieve of vierkante flessen zijn niet gemaakt om deze druk te weerstaan.
Het Gevaar: Exploderend glas is levensgevaarlijk. Gebruik alleen flessen die specifiek voor koolzuurhoudende dranken zijn ontworpen.
De Oplossing: Gebruik uitsluitend ronde, drukbestendige beugelflessen van dik glas.
Fout 9
Verontreinigde materialen
Slechte hygiëne is de hoofdoorzaak van schimmel. Vuile handen of lepels introduceren ongewenste bacteriën in je pot.
Let op: Gebruik geen antibacteriële zeep; deze doodt ook de goede culturen. Azijn is een prima natuurlijk reinigingsmiddel.
De Oplossing: Ontsmet je materialen grondig met heet water en azijn.
Fout 10
De zwam in te hete thee leggen
De kombuchazwam is een levend organisme. Thee warmer dan 35°C doodt de bacteriën en gisten onmiddellijk.
De Wetenschap: Hitte breekt de levende cellen af. Je houdt dan een inactieve klomp over die geen thee meer kan fermenteren.
De Oplossing: Laat de thee altijd afkoelen tot kamertemperatuur (onder 30°C).
