Van Vliesje tot Zwam: Hoe Groeit een Kombucha Baby?

Het wonderbaarlijke geboorteproces van een nieuwe SCOBY

In mijn keuken in Bilzen sta ik er na al die jaren nog steeds versteld van. Je zet een pot zoete thee weg, en een paar weken later heb je niet alleen een heerlijke drank, maar is er ook leven ontstaan.

Veel beginners raken in paniek als ze bovenop hun brouwsel iets raars zien drijven. Is het schimmel? Is het vies? Nee! Het is de geboorte van een nieuwe SCOBY (Symbiotic Culture Of Bacteria and Yeast).

In dit artikel laat ik je met mijn eigen foto's precies zien hoe dit proces verloopt, van dag 1 tot dag 28.

De Groeifases in Beeld (Dag 1 - 21)

Een SCOBY groeit niet zoals een plant vanuit een zaadje, maar hij "spint" zichzelf aan het oppervlak. De bacteriën maken cellulose aan, wat laagje voor laagje een dikke mat vormt. Hieronder zie je de evolutie in mijn eigen pot.

Van heldere thee naar een stevige jonge kombucha zwam. (© Eigen foto)

📅 Dag 1-3: De Stilte voor de Storm Je ziet nog niets gebeuren. De vloeistof is helder. Maar schijn bedriegt! De bacteriën zijn druk bezig met vermenigvuldigen en beginnen hun web te spinnen.

📅 Dag 4-7: Het 'Vliesje' Er ontstaat een heel dun, doorzichtig laagje op de thee. Dit lijkt soms op een olievlek of plastic folie.
⚠️ Belangrijk: Raak dit nu niet aan! Als je de pot beweegt, scheurt dit prille begin en zinkt het, waardoor de zwam opnieuw moet beginnen.

📅 Dag 8-14: De Verdikking Het vliesje wordt ondoorzichtig (melkachtig wit/beige). Er kunnen belletjes onder gevangen zitten, waardoor hij wat bobbelig wordt. Dit is een goed teken: de gisten produceren koolzuur!

📅 Dag 21+: De Volwassen Baby Gefeliciteerd! Het vlies is nu een stevige pannenkoek geworden van enkele millimeters dik. Hij sluit de pot mooi af.

Het Resultaat: Een Dikke Scoby

Als je geduld hebt (en de omstandigheden zijn perfect), heb je na ongeveer 4 weken een prachtige, dikke zwam in handen.

Dag 28: Een perfect gezonde, gladde SCOBY. Klaar voor een leven lang brouwen.

De Voorwaarden voor Groei

Wil je dat jouw baby ook zo dik wordt? Zorg dan voor deze omstandigheden:

• 1. Rust: Ik kan het niet vaak genoeg zeggen. Zet de pot weg en blijf eraf. Elke trilling verstoort de vorming van de cellulose-lagen.
• 2. Zuurstof: De bacteriën hebben lucht nodig. Gebruik altijd een ademende doek (kaasdoek of keukenpapier), nooit een dichte deksel!
• 3. Voeding: Gebruik echte suiker en echte thee (geen zoetstoffen of thee met oliën). Net zoals kefirkorrels suiker nodig hebben om te groeien, heeft de kombucha-zwam die energie nodig om zijn 'huisje' te bouwen.
• 4. Warmte: Tussen de 20°C en 25°C is ideaal. Is het kouder? Dan duurt het veel langer (soms wel 6 weken).

Moeder vs. Baby: Hoe zit dat?

Vaak wordt gevraagd: "Ik heb nu twee zwammen, welke moet ik houden?"

Elke keer als je brouwt, vormt zich een nieuwe laag aan de bovenkant. Dit is de 'baby'. De zwam die je erin stopte (de 'moeder') zweeft er vaak onder of zinkt naar de bodem.

💡 Tip van de Kombuchaman:
De nieuwe baby (bovenop) is vaak witter, gladder en vitaler dan de oude moeder. Je kunt ze samen gebruiken, of de oude moeder weggeven aan een vriend(in) om hen te laten starten!

Dit proces van vermenigvuldiging lijkt erg op dat van kefirkorrels (zowel waterkefir als melkkefir), die ook groeien naarmate je ze goed verzorgt. Het is de beloning van de natuur voor goed brouwschap.

Klaar om je eigen baby te kweken?

Het enige wat je nodig hebt is een startpakket en een beetje geduld.

Lees meet over Kombucha